Een nieuw begin

Als de zachtmoedigheid tussen jullie verhard
En verbinding dreigt te breken
Dat je dan ook stilte mag ervaren
In het diepste van je hart

 Vergeving

Als oprecht bedoelde woorden
Gesproken of gehoord
Alleen nog weerklank vinden
In heftige patronen van diep gevoelde pijn

Als de koude winter tussen jullie
De dagen donker maakt
En het einde lijkt te zijn
Van alle seizoenen

Dat je dan opnieuw
Een echo mag horen
Van de muziek
Van jullie eerste ontmoeting

En dat,
Ondanks alles
Jullie pijn mag transformeren
In de lente van een nieuw begin.

HV.

Vergeving

Mensen kunnen met elkaar in conflict raken. Het lijkt haast onvermijdelijk dat het gebeurt. Soms overkomt het ook levenspartners, de beste vrienden, familieleden of collega’s. Je kent vast allerlei voorbeelden in je eigen leven en omgeving. Veel conflicten worden ook wel weer opgelost, de band wordt weer hersteld. Maar andere conflicten kunnen een diepe kloof tussen mensen veroorzaken. Het kan het einde betekenen van langdurige relaties.

Ik lees op dit moment een boek over Hannah Arendt (1906-1975). Er staat een hoofdstuk in wat mij aanspreekt over vergeving.
Het idee ervan is dat vergeven een nieuw begin mogelijk maakt. Niet omdat we wat er gebeurd is vergeten, integendeel zelfs, maar omdat de manier waarop dat invloed heeft op het heden en de toekomst wordt veranderd. Er wordt een nieuwe relatie mee aangegaan én de relaties tussen mensen worden hernieuwd. Zodat ieder weer verder kan.

‘Vergeven is een zuivere vorm van handelen’, staat er in het boek, ‘omdat het een begin sticht. Het breekt met de automatische keten van actie en reactie.’

Dat zet me aan het denken, omdat ik het een mooi uitgangspunt vind maar tegelijk besef hoe moeilijk ik het ook vind. Vooral ook vanwege dat ‘automatische’. Rationeel denk ik al veel zaken vergeven te hebben die mij in mijn leven overkomen zijn. ‘Zand erover’, zeg ik dan, of ‘ach zo belangrijk was het eigenlijk niet, het ligt achter mij’.

Toch merk ik dat het op een dieper – emotioneel – niveau zijn sporen achtergelaten heeft, dat wat ik in het verleden als ‘onrechtvaardig’ ervaren heb. En dat kan een blijvende invloed uitoefenen op mijn leven nu.

Maar ik vind het wel belangrijk dat mensen elkaar kunnen vergeven, want wie niet kan vergeven blijft méér aan de gebeurtenissen uit het verleden vastzitten dan iemand die dat wel kan. Het moeilijke begin daarbij is denk ik om echt naar elkaar te luisteren, elkaar te kunnen horen in de pijn die er veroorzaakt is.

Niet ontkennen wat er gebeurd is, de emoties aanvaarden die ermee gepaard gaan en uiteindelijk jezelf weer loslaten om in een nieuwe verhouding tot de gebeurtenissen te komen staan zodat je weer verder kunt. Dat zou ik willen leren.

De Ierse schrijver John O’Donohue schreef in zijn boek Benedictus een zegen ‘voor liefde in tijd van conflict’. Het inspireerde mij tot het schrijven van het bovenstaande gedicht ‘Een nieuw begin’.